वीरगन्ज, १७ मंसिर । प्रतिनिधिसभा तथा प्रदेशसभा निर्वाचनमा वीरगन्जका अल्पसंख्यक पहाडी समुदाय कुन पार्टीका उम्मेदवारलाई मत दिए सुरक्षित महशुस गर्न सकिन्छ भन्नेमा बहस गरिरहेका छन् ।

राष्ट्रिय पार्टी होस या क्षेत्रीय पार्टी मधेसी समुदायको बहुसंख्या रहेको वीरगन्जमा सबै पार्टीको ध्यान भने अल्पसंख्यक पहाडी समुदायको मत कसरी आफूतिर ल्याउने भन्नेमा केन्द्रीत रहेको छ । पर्सा निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा महानगरका २० वटा वडा परेको छ । महानगर भित्रै बसोवास गर्ने अल्पसंख्य पहाडी समुदायको भोट निर्णायक हुने देखिएकोले पनि अहिले वीरगन्जका अल्पसंख्य पहाडी समुदाय कस्लाई भोट दिने भन्नेमा राय सुझावहरु लिईरहेका छन् ।

पहिलो मधेस आन्दोलनपछि असुरक्षित महशुस गरिरहेको समुदायले पहाडीप्रति आक्रामक नदखिएको उम्मेदवारलाई भोट दिने गरेका छन् । क्षेत्र नम्बर १ मा करिब ७ हजार पहाडी मूलका मतदाता रहेको अनुमान छ । यो समुदाय मुस्लिमपछिको सबैभन्दा ठूलो समुदाय हो ।

यो क्षेत्रमा मुस्लिम मतदाताको संख्या २० हजार हाराहारीमा रहेको छ । मंसिर २१ गते हुन गईरहेको निर्वाचनमा कांग्रेसका अनिलकुमार रुँगटा, संघीय समाजवादी फोरमका प्रदीप यादव र वाम गठबन्धनका विचारी यादवबीच त्रिपक्षीय प्रतिस्पर्धाको हुने देखिएको छ ।

केन्द्रीय कमिटिमा पहाडी समुदायका अशोक राई बरिष्ठ नेता तथा सहअध्यक्ष राजेन्द्र राई लगायतका पहाडी मूलका नेताहरु भएपनि उनीहरुलाई संघीय समाजवादी फोरम नेपालले एकपटक पनि वीरगन्जमा ल्याएको छैन । त्यसैले फोरमका उम्मेदवार प्रदीप यादव बढी मधेसी भावनामा मात्रै केन्द्रीत रहेका छन् ।

उनको एजेण्डा विकासमा भन्दा अधिकारमा मात्रै सीमित रहेकोले निर्णायक मतदाताहरु अहिले अधिकार भन्दा बढी विकासमा बढी चासो राख्ने भएकाले पनि त्यस्ता मतदाताको भोट तान्ने सम्भावना कमै छ । त्यसैले कांग्रेस र एमाले उम्मेदवार पहाडी मूलका मतदाता तान्ने तयारीमा छन् ।

निवर्तमान सांसद विचारी यादवले दोस्रो संविधानसभा चुनावमा पहाडी समुदायकै सहयोगमा चुनाव जितेका थिए । यसपटक पनि उम्मेदवारको व्यक्तित्वका हिसाबले बामगठबन्धनका विचारी यादव नै अल्पसंख्यक पहाडी समुदायको रोजाईमा परेका छन् ।

अल्पसंख्यक समुदायका रुपमा रहेका पहाडी समुदाय आपूmलाई सुरक्षित रहनको लागि पनि अहिले बामगठबन्धन भन्दा अर्को विकल्प नभएको बताउने गरेका छन् । असोज ४ गते भएको स्थानीय तहको चुनावमा चाहिँ पहाडी मतदाताको भोट राजपा उम्मेदवार राजेशमान सिंहलाई एकलौटी गएको थियो । छुट्टाछुट्टै मोर्चाको झण्डामा मधेस आन्दोलनमा सक्रिय प्रदीप र राजेशमानबीच आ–आफ्नै अस्तित्व कायमको लडाईमा छन् ।

त्यसैले राजपा र फोरमबीच गठबन्धन भएपनि राजेशमान पक्षको भोट प्रदीपले पाउने सम्भावना कम रहेको छ । चुनाव आउन एक साताभन्दा पनि कम बाँकी छँदा पहाडी मूलका मतदाता कांग्रेस र एमालेमा विभाजित छन् । महानगरपालिकाको चुनावमा विजय सरावगीलाई मत दिएका मारवाडी समुदायको पनि अहिले नेपाली कांग्रेसका अनिल कुमार रुंगटा उम्मेदवार रहेकाले उनलाई नै भोट जाने सम्भावना बढी देखिन्छ ।

यद्यपि १ नम्बर क्षेत्रमा मारवाडी समुदायको भोट कमै रहेको छ । राजनीतिक रुपमा र व्यक्तित्वको हिसाबले पनि शालिन तथा विचारमा अडिग भएका उम्मेदवारहरुलाई नै पहाडी मूलका मतदाताले रोज्ने देखिन्छ । वीरगन्जमा अल्पसंख्यक पहाडी समुदाय पहिलो मधेस आन्दोलन अघिसम्म सहरमा आफूलाई असुरक्षित ठान्नुपरेको थिएन ।

सहरमा नेवार समुदायको बाहुल्यता रहेको छ । नेवार समुदाय वीरगन्जको स्थापनाकालदेखिका पुराना बासिन्दा हुन् । ०६४ को मधेस आन्दोलनपछि पहाडी समुदायले आफूलाई असुरक्षित ठान्न थाल्यो । कतिपय त बसाइँ हिँडिसके । त्यसैले पहाडी समुदायले आफूलाई संरक्षण दिन सक्ने, समुदायप्रति नरम उम्मेदवार खोज्न थालेका छन् । जुन उम्मेदवार अहिले विचारी यादवलाई देखिरहेका छन् ।

यसपालि प्रतिस्पर्धामा रहेका सबै उम्मेदवार गैरपहाडी मूलका छन् । पहाडी समुदायले आफूमैत्री उम्मेदवारलाई रोज्ने राजनीतिक विश्लेषण रहेको छ । विचारमा आधारित राजनीति कमजोर हुँदा समुदाय, जात, धर्म आदिका आधारमा भोट दिने चलन हाबी हुने गरेको मानवशास्त्रीहरुको भनाई छ ।

मानवशास्त्रीहरुका अनुसार अल्पसंख्यक, कमजोर, असुरक्षित महसुस गर्ने समूहले प्रतिरोध गर्ने तरिका भनेको आपसमा सल्लाह गरी आफूमैत्री उम्मेदवारलाई भोट हाल्ने विश्वव्यापी प्रवृत्ति रहेको छ । असुरक्षित महशुस गरेपछि थातथलोबाट भाग्ने वा यसरी प्रतिरोध गर्ने तरिका अवलम्बन गरिने गरेको छ ।