जनकपुरधाम ।  मधेश प्रदेशमा भर्खरै बनेको जितेन्द्र प्रसाद सोनल नेतृत्वको सरकार सत्ता सम्हाल्न नपाउँदै संख्यात्मक र नैतिक दुवै संकटमा परेको छ।

सत्ता गठनको आधार बनेको ५६ सदस्यीय गठबन्धन अहिले ५३ सदस्यमा झरेको छ। जसकारण आजै शपथ लिएको सरकार संवैधानिक बहुमत (५४) भन्दा एक सिट कम अवस्थामा पुगेको छ।

लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी (लोसपा)का नेता सोनल मुख्यमन्त्री बनेको गठबन्धनमा लोसपा, जसपा नेपाल, जनमत दल, नेकपा (एकीकृत समाजवादी) र नेकपा (माओवादी केन्द्र) सहभागी थिए। तर, जनमत दलका दुई जना प्रदेशसभा सदस्यले जनस्वराज पार्टीतर्फको यात्रा थालेपछि, जनमतको समर्थन औपचारिक रूपमा अनिश्चित बनेको छ।

उता जसपा नेपालका प्रदेशसभा सदस्य सरोज कुमार सिंहमाथि अख्तियारले भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरेपछि उनी स्वतः निलम्बित भएका छन्।

तीन जना सदस्य (दुई जनमतबाट र एक जसपा नेपालबाट) बाहिरिएपछि गठबन्धनको संख्यात्मक बल ५६ बाट घटेर ५३ मा सीमित भएको हो।जनमत बाट अझै केही साँसदले जनस्वराज पार्टीमा आफनो संलग्नता देखाउने प्रवल सम्भावना रहेको छ ।

जनमतबाट अन्य केही साँसदले जनस्वराज चुने भने सोनल सरकार धरमराउने निश्चित छ । यद्धपी सोनल सरकारकालागि १ सिट भएका नागरिक उन्मुक्ति पार्टी र नेपाल संघीय समाजवादी पार्टी कोरामीन सावित हनु सक्ने छन । 

विपक्षी दल कांग्रेस र एमालेले शपथ ग्रहण समारोहमै उपस्थित नहुनुले नयाँ सरकारप्रति राजनीतिक अस्वीकृति देखाएको छ। त्यसैबेला गठबन्धनकै ठूला दल जसपा नेपाल र माओवादी केन्द्रले मन्त्रीको नामावली पठाउन ढिलाइ गरेकाले सोनलको मन्त्रिपरिषद् अधुरो र कमजोर संरचनामा छ। 

राजनीतिक विश्लेषकहरूको भनाइमा, सिंहमाथिको भ्रष्टाचार मुद्दा र तत्कालै घटेको बहुमतले सोनल सरकार संवैधानिक रूपमा कमजोर र नैतिक रूपमा असुरक्षित बनेको छ।

जनकपुरस्थित एक राजनीतिक विश्लेषक भन्छन्, “५४ चाहिने ठाउँमा ५३ सदस्य भएको सरकार संसदमा परीक्षण बिना नै संकटमा छ। यो राजनीतिक र नैतिक रूपमा दुबै अस्थिर सुरुवात हो।”

अर्कोतर्फ, मधेशको सत्ता राजनीतिमा बारम्बार देखिँदै आएको ‘संख्याको खेल’ र दलभित्रको अस्थिरता फेरि दोहोरिएको छ। यसले सोनल सरकारलाई नीति निर्माणभन्दा बढी संख्याको जुगाड र अस्तित्व बचाउने राजनीतिमा धकेल्ने संकेत देखाएको छ।

सोनल सरकार गठबन्धको संसारको उपज नभई अवसरबादको उपज हो । गठबन्धनमा सबै भन्दा ठुलो दल जसपा हो मुख्यमन्त्री त उसले पाउनु पर्ने हो ।

तर स्वार्थपूर्ण राजनीतिका कारण गठबन्धनमा कम सख्या भएको दलका नेतालाई मुख्यमन्त्री दिएर गठबन्धनको अपसंस्कृतिको बिकास गरिदै छ । हिजो पनि यही भएको थियो आज त्यसैले निरन्तरता पाएको छ ।

सरकारलाई समर्थन गर्ने दलहरूबीच मन्त्रालय बाँडफाँट, नीतिगत प्राथमिकता र विश्वासको मतको विषयमा अझै स्पष्टता छैन।

यदि गठबन्धनले तुरुन्तै नयाँ समर्थन नजोडे वा दलभित्रका असन्तुष्टहरूलाई मनाउन सकेन भने सोनल सरकार विश्वासको मतमै असफल हुने सम्भावना बढ्दो छ।

मधेश प्रदेशको राजनीतिक स्थायित्व फेरि एकपटक प्रश्नमा परेको छ  , सरकार गठन त भयो, तर टिक्ने ग्यारेन्टी छैन।”