इसीमाना  डेस्क 

नेपालमा सुरक्षासंस्थाको नेतृत्व चयन सधैंजसो राजनीतिक चासो र सार्वजनिक छलफलको केन्द्र बिन्दु बन्दै आएको छ।

 खासगरी प्रहरी संगठनको नेतृत्व, अर्थात् आइजीपीको चयन केवल प्रशासनिक प्रक्रियामात्र होइन, यो देशको सुरक्षा नीति, राजनीतिक स्थिरता र आर्थिक समृद्धिसँग पनि प्रत्यक्षरूपमा जोडिएको विषय हो।

आगामी दिनमा नयाँ आइजीपी चयनको तयारी भइरहेकाले यस विषयमा व्यापक बहस सुरु भएको छ।

यस सन्दर्भमा आइजीपी पदका प्रतिस्पर्धीमध्ये एकजना पात्रका रूपमा चर्चामा रहेका  एआईजी दानबहादुर कार्की को नाम विशेष रूपमा अगाडि आएको छ।

 उनी रोलक्रममा पनि शिर्षस्थानमा छन । कार्कीको कार्यकुशलता, स्वच्छ छवि र नीतिगत सोचले उनलाई यस महत्वपूर्ण पदका लागि सशक्त उम्मेदवारको रूपमा स्थापित गरेको छ।

.सुरक्षाको अवधारणासँग आर्थिक समृद्धिको गहिरो सम्बन्ध

राज्यको स्थायित्वको पहिलो आधार सुरक्षा हो। सुरक्षाबिनाको समाजमा विकास र समृद्धिको कुनै पनि सपना अपुरो रहन्छ।  जब कानूनको शासन बलियो हुन्छ, लगानीकर्ताहरूमा आत्मविश्वास बढ्छ।

जब सार्वजनिक सुरक्षा सुनिश्चित हुन्छ, उद्योग–व्यवसाय निर्भीक रूपमा अगाडि बढ्छन्। जब भ्रष्टाचार नियन्त्रण र शान्ति–सुरक्षा कायम रहन्छ, राष्ट्रको समृद्धिको बाटो खुल्छ।नेपाल अहिले आर्थिक पुनरुत्थानको संवेदनशील मोडमा छ।

उत्पादन, रोजगारी र लगानी बढाउने सरकारी योजना सफल हुन सुरक्षा संयन्त्रको निष्पक्षता र दक्षता अपरिहार्य हुन्छ। यहींबाट आइजीपीको नेतृत्व गुण र दृष्टिकोण निर्णायक बन्छ।

 प्रहरी नेतृत्व र राष्ट्रिय नीति

नेपाल प्रहरी केवल अपराध नियन्त्रण गर्ने संस्था होइन, यो सामाजिक शान्ति, समुदायको भरोसा र राजनीतिक स्थायित्वको आधारशिला हो।

प्रहरी प्रमुखको सोचले सम्पूर्ण संगठनको दिशा तय गर्छ।निष्पक्षता, पारदर्शिता र पेशागत अनुशासन प्रहरी नेतृत्वको मुख्य गुण हुन्।प्रहरीको नेतृत्वले राजनीतिक हस्तक्षेपलाई नियन्त्रण गर्दै पेशागत स्वतन्त्रता कायम गर्न सकेमा मात्र संगठन सुदृढ हुन्छ।

 यही सुदृढता आर्थिक समृद्धिको पूर्वशर्त हो, किनकि विश्वसनीय कानून–व्यवस्था बिना लगानी र उत्पादन टिक्दैन।

 दानबहादुर कार्कीको पेशागत यात्राः अनुशासन र परिणाममुखी दृष्टिकोण

एआईजी दानबहादुर कार्की आफ्नो तीन दशकभन्दा लामो सेवाकालमा प्रहरी संगठनभित्र दक्षता, इमानदारी र परिणाममुखी कार्यशैलीका लागि परिचित छन्।

उनले अपराध अनुसन्धान, समुदाय–आधारित प्रहरी कार्य र शान्ति–व्यवस्थापनमा गहिरो योगदान दिएका छन्।कार्कीको नेतृत्वमा विभिन्न प्रदेश र कार्यालयहरूले ‘स्मार्ट पुलिसिङ’, डिजिटल अपराध नियन्त्रण, र समुदायिक सहकार्यका उल्लेखनीय पहलहरू अघि बढाएका छन्।उनी संवेदनशील मुद्दामा पनि राजनीतिक तटस्थता र तथ्य–आधारित निर्णयका लागि चिनिन्छन्।

उनको पेशागत जीवनले एउटा सन्देश दिन्छ — “सुरक्षाको मूलमा विश्वसनीयता र इमानदारी हुन्छ।” यही गुण आइजीपी पदका लागि उनीभित्रको प्रमुख प्लस प्वाइन्ट हो।

कार्कीलाई सहकर्मी र नागरिक दुबै तहमा ‘क्लीन इमेज अफिसर’ को रूपमा चिनिन्छ।कुनै पनि विवादास्पद प्रकरण वा राजनीतिक आस्थामा नजोडिएको उनको छवि नेतृत्वमा विश्वसनीयता ल्याउँछ।

 इमानदार छवि र निष्पक्ष चरित्रका कार्की सहकर्मी र नागरिक दुबै राम्रो अफिसरको इमेज बनाउन सफल छन ।  रणनीतिक दृष्टिकोण र नीति निर्माणमा उनको दक्षता छ  ।

कार्कीले सुरक्षासँगै विकासको दृष्टि बोकेका छन्। उनले प्रहरी संगठनलाई ‘सुरक्षा र सेवा’ दुबै क्षेत्रमा समान महत्व दिनुपर्ने बताउँदै आएका छन्। उनी स्मार्ट टेक्नोलोजी–आधारित प्रहरी प्रणाली र डाटा–ड्रिभन निर्णयलाई प्राथमिकतामा राख्ने पक्षमा छन्।

समुदाय–केन्द्रित पुलिसिङको अभ्यासकर्ता पनि हुन कार्की  । अपराध नियन्त्रण मात्र होइन, समुदायको विश्वास जित्न कार्कीले विभिन्न सामाजिक साझेदारी कार्यक्रम सञ्चालन गरेका छन्। यसले प्रहरी र नागरिकबीचको सम्बन्ध सुधार्ने उनको दूरदर्शिता देखाउँछ।

विशेष गरी साइबर अपराध, वित्तीय ठगी, र अन्तरदेशीय अपराध नियन्त्रणमा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य विस्तार  गर्न 
 नवीनता र अनुसन्धानप्रति उनको ध्यान देखिन्छ । 

उनले विगतका विभिन्न तनावपूर्ण परिस्थितिमा संयम र संवादका माध्यमबाट समाधान खोज्ने परिपक्वता देखाएका छन्। यस्तो परिपक्वता नेतृत्वमा आवश्यक प्रमुख गुण हो।  संवेदनशील मुद्दा व्यवस्थापनमा संयमित नेतृत्व आवश्यक हुन्छ । 

नेपाल अहिले विदेशी लगानी, रोजगारी सिर्जना र पर्यटन पुनर्जीवनका योजनामा छ। तर यी सबै प्रयास सुरक्षा वातावरण बिना सम्भव छैन। नागरिक सुरक्षा र कानूनी विश्वसनीयता राम्रो हुँदा मात्र देशमा पूँजी भित्रिन्छ।

अपराध नियन्त्रण र भ्रष्टाचार विरोधी संयन्त्र बलियो हुँदा मात्र विकासका स्रोतहरू प्रभावकारी रूपमा प्रयोग हुन्छन्। प्रहरीको सुदृढीकरणले अपराध–मुक्त, सुरक्षित समाज निर्माण गर्छ, जसबाट आर्थिक क्रियाकलापहरू फस्टाउँछन्।

यस सन्दर्भमा आइजीपीजस्तो पदमा दृष्टिवान्, नीतिगत र इमानदार नेतृत्वको आवश्यकता हुन्छ। दानबहादुर कार्कीजस्ता अधिकारीले प्रहरीको संस्थागत विश्वसनीयता पुनर्स्थापना गर्न र राष्ट्रलाई सुरक्षा–समृद्धिको मार्गमा अघि बढाउन सक्ने सम्भावना उच्च छ।

 नेतृत्वले निर्धारण गर्ने सुरक्षा–समृद्धिको गति

नेपालले अब स्थायित्व र आर्थिक वृद्धि दुवैलाई सँगसँगै अघि बढाउनुपर्छ। यसका लागि सुरक्षा संयन्त्रमा पारदर्शी, सक्षम र नैतिक नेतृत्व अपरिहार्य छ।

आइजीपीजस्तो संवेदनशील पदमा बस्ने व्यक्ति केवल प्रहरी प्रमुख होइन, उनी राष्ट्रको सुरक्षा दर्शनको मूर्त रूप हुन्।

एआईजी दानबहादुर कार्कीको अनुभव, इमानदारी र रणनीतिक सोचले उनीभित्र एउटा समकालीन, जिम्मेवार र दूरदर्शी प्रहरी नेतृत्वको सम्भावना देखाउँछ।

यदि आगामी आइजीपी चयनमा योग्यता, दृष्टिकोण र चरित्रलाई प्रमुख मापदण्ड बनाइयो भने, त्यो केवल प्रहरी संस्थाको सुधार होइन, देशको आर्थिक र सामाजिक पुनर्जागरणको पनि ठोस जग बन्न सक्छ।

सुरक्षालाई विकासको आधार मान्ने दृष्टि भएका, नीति र नेतृत्वमा इमानदार व्यक्तिहरू  मात्र राष्ट्रलाई समृद्धिको दिशामा अघि बढाउने सशक्त हात बन्न सक्छन्।